ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಏಜೆಂಟ್ಗಳು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಬೆದರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI), ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹೌಸಿಂಗ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೊಸ ಕರಡು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.
ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಏಜೆಂಟ್ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿ ಕರೆಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಆಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಸಭ್ಯತೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವು, ಮದುವೆ ಅಥವಾ ಹಬ್ಬಗಳಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಸೂಲಾತಿಗಾಗಿ ಫೋನ್ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳು ಈ ವರ್ಷದ ಜುಲೈ 1 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿವೆ.
RBI ನ ‘ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು
• ಕಾಲ್ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್: ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕರೆಯನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿವಾದ ಉಂಟಾದಾಗ ಇದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆ: ಏಜೆಂಟ್ಗಳು ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದಗಳ ಬಳಕೆ ಅಥವಾ ಅಸಭ್ಯವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
• ತರಬೇತಿ ಕಡ್ಡಾಯ: ರಿಕವರಿ ಏಜೆಂಟ್ಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ IIBF ನಿಂದ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
• ಸಮಯದ ಮಿತಿ: ಸಂಜೆ 7 ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
• ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಗಮನ: ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಮದುವೆ ಅಥವಾ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಸೂಲಾತಿಗಾಗಿ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವಂತಿಲ್ಲ.
• ಹಿನ್ನೆಲೆ ತಪಾಸಣೆ: ಏಜೆಂಟ್ಗಳನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು (Background Check) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
• ಡೇಟಾ ಸುರಕ್ಷತೆ: ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೇ ನೇರ ಹೊಣೆ
ಏಜೆಂಟ್ಗಳು ಮಾಡುವ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಅಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೇ ನೇರ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಆರ್ಬಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಸ್ಕೀಮ್ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಪೂರ್ಣ ಹಣವನ್ನು ರೀಫಂಡ್ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಸಾಲಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಏಜೆಂಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಏಜೆಂಟ್ಗಳ ಕಿರುಕುಳದಿಂದ ಸಾಲಗಾರನ ಆಪ್ತರೊಬ್ಬರು ಮೃತಪಟ್ಟ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಆರ್ಬಿಐ ಈ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
ಖಂಡಿತ, ಸಾಲ ವಸೂಲಾತಿ ಏಜೆಂಟ್ಗಳಿಂದ ಕಿರುಕುಳ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವವರು RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್ಮನ್ಗೆ (RBI Ombudsman) ದೂರು ನೀಡುವ ಹಂತ-ಹಂತದ ವಿಧಾನ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ದೂರು ನೀಡುವ ಹಂತಗಳು
ಬ್ಯಾಂಕ್’ಗೆ ಮೊದಲು ದೂರು ನೀಡಿ: RBI ಗೆ ದೂರು ನೀಡುವ ಮೊದಲು, ನೀವು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣಾ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ (Grievance Redressal Cell) ಲಿಖಿತವಾಗಿ ದೂರು ನೀಡಬೇಕು.
30 ದಿನಗಳ ಕಾಯುವಿಕೆ: ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಮ್ಮ ದೂರಿಗೆ 30 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೀಡಿದ ಪರಿಹಾರ ನಿಮಗೆ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ನೀವು RBI ಒಂಬುಡ್ಸ್ಮನ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.
ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳು:
ಆನ್’ಲೈನ್ ಮೂಲಕ: ಆರ್ಬಿಐನ ಅಧಿಕೃತ ಪೋರ್ಟಲ್ CMS (Complaint Management System) ಮೂಲಕ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು: https://cms.rbi.org.in
ಇಮೇಲ್ ಮೂಲಕ: crpc@rbi.org.in ಗೆ ನಿಮ್ಮ ದೂರನ್ನು ಇಮೇಲ್ ಮಾಡಬಹುದು
ಟೋಲ್-ಫ್ರೀ ಸಂಖ್ಯೆ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ RBI ನ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ 14448 ಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಬಹುದು.
