ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು (Kidneys) ದೇಹದ ವಿಷಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು, ದ್ರವಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯು ಕ್ಷೀಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ದೇಹವು ಮೊದಲೇ ಕೆಲವು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ, ಈ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಅಥವಾ ನೋವು ಯಾವಾಗಲೂ ನೇರವಾಗಿ ಕಿಡ್ನಿ ಇರುವ ಭಾಗದಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ದೇಹದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಭಾಗಗಳಾದ ಕೆಳ ಬೆನ್ನು, ಹೊಟ್ಟೆ, ತೊಡೆಸಂದು, ಕಾಲುಗಳು ಅಥವಾ ಎದೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಂತಹ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನೋವುಗಳು ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಲ್ಲುಗಳು (Kidney Stones), ಮೂತ್ರನಾಳದ ಸೋಂಕುಗಳು (UTI) ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಾಯಿಲೆಯಂತಹ (CKD) ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು.
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ (National Institute of Medicine) ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ (ಕಿಡ್ನಿ) ಹಾನಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಿಡ್ನಿ ಕಾಯಿಲೆಯು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಡೆಯಬಹುದು. ಕಿಡ್ನಿ ಹಾನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾರಿಗೂ ಅಷ್ಟಾಗಿ ತಿಳಿಯದ ಆದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಆರಂಭಿಕ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೋವು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗ, ಕಾಲುಗಳು ಅಥವಾ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳ ಕೆಳಗಿನ ಪಾರ್ಶ್ವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಗುರುತಿಸುವುದರಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಕಿಡ್ನಿಯ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ದೇಹದ ನೋವುಗಳು
ಕೆಳ ಬೆನ್ನು (ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ಕೆಳಭಾಗ)
ಕಿಡ್ನಿ ಹಾನಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಕೆಳಗಿನ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು ಮತ್ತು ಸೊಂಟದ ನಡುವಿನ ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಯ ಎರಡು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ನೋವು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?: ಬೆನ್ನಿನ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಂದವಾದ ನೋವು ಇರುತ್ತದೆ. ಕಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದರೆ ಈ ನೋವು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಇರಿಯುವಂತೆ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ನೋವು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದಾಗ ಅಥವಾ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಭಂಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದರೂ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇದು ಏಕೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ: ಕಿಡ್ನಿಗಳು ಉಬ್ಬಿಕೊಂಡಾಗ, ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಅಥವಾ ಕಿಡ್ನಿ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದಾಗಿ ಮೂತ್ರದ ಹಾದಿ ಬಂದ್ ಆದಾಗ, ಆ ನೋವು ಬೆನ್ನಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹರಡುತ್ತದೆ.
2. ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು
ಯಾವಾಗಲೂ ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಕೂಡ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತವಾಗಿರಬಹುದು.
ಇದು ಏಕೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ? ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ನಮ್ಮ ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಂಕುಗಳು ಅಥವಾ ಅಡಚಣೆಗಳಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉಂಟಾದಾಗ, ಆ ಒತ್ತಡವು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ನೋವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಸೋಂಕುಗಳು (ಪೈಲೊನೆಫೆರಿಟಿಸ್), ಕಲ್ಲುಗಳು ಅಥವಾ ಮೂತ್ರ ಧಾರಣವು (ಮೂತ್ರ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು) ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮೂತ್ರನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹರಡುವ ನೋವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.
3. ತೊಡೆಸಂದು ಮತ್ತು ಶ್ರೋಣಿಯ ಪ್ರದೇಶ
ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ನೋವು ಕೇವಲ ಬೆನ್ನು, ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ತೊಡೆಸಂದು ಅಥವಾ ಶ್ರೋಣಿಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಕೆಳಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾದ ಸೋಂಕುಗಳಿದ್ದಾಗ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ನೋವು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಹಠಾತ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಾಕರಿಕೆ, ಜ್ವರ ಅಥವಾ ಮೂತ್ರದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇರಬಹುದು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಗಂಭೀರ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ನೋವು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ?: ತೀವ್ರವಾದ ಅಥವಾ ಇರಿತದಂತಹ ತೊಡೆಸಂದು ನೋವು ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೋಣಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾದ ಸೌಮ್ಯ ನೋವು ಇರುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಚೋದನೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಇದು ಏಕೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ: ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಮೂತ್ರಕೋಶಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂತ್ರನಾಳಗಳು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಶ್ರೋಣಿಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆಯು ಮೂತ್ರನಾಳದ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನರಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತೊಡೆಸಂದು ನೋವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
4. ಕಾಲುಗಳು, ಕಣಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳು
ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕಾಲು ನೋವು ಅಥವಾ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಉಂಟಾಗುವುದು ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದ್ರವದ ಧಾರಣ ಅಥವಾ ಮುಂದುವರಿದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನರಗಳ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ನೋವು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ತೊಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ನೋವು ಅಥವಾ ಸ್ನಾಯು ಸೆಳೆತ (Cramps) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಣಕಾಲುಗಳು ಅಥವಾ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಊತ ಮತ್ತು ಬಿಗಿತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಜುಮ್ಮೆನಿಸುವಿಕೆ ಸಂವೇದನೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಇದು ಏಕೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ?: ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳು ದೇಹದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದ್ರವ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಶೋಧಿಸಿ ಹೊರಹಾಕಲು ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದ್ರವವು ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಊತ (ಎಡಿಮಾ) ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚೂವರಿಯಾಗಿ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನರ ಸ್ಥಿತಿಯಾದ ‘ಯುರೆಮಿಕ್ ನರರೋಗವು’ ಕೆಳ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ನೋವು ಅಥವಾ ಮರಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
5. ಎದೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕೆಲುಬು ಜಾಗ
ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಹಾನಿಯು ಎದೆ ಅಥವಾ ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ನೋವಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ನೋವು ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದ್ರವದ ಶೇಖರಣೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ಅಸಮತೋಲನ ಅಥವಾ ಪೆರಿಕಾರ್ಡಿಟಿಸ್ (ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಹೃದಯದ ಒಳಪದರದ ಉರಿಯೂತ) ನಂತಹ ಗಂಭೀರ ಸಂಬಂಧಿತ ತೊಡಕುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ನೋವು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಬಿಗಿತದ ಭಾವನೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಮಲಗಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಈ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಇದು ಏಕೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ? ಮುಂದುವರಿದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿ (Advanced Kidney Disease), ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಅಥವಾ ಹೃದಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಅನಗತ್ಯ ದ್ರವವು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಬಹುದು. ಇದು ತೀವ್ರ ನೋವು ಅಥವಾ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಲೈಟ್ ಅಡಚಣೆಗಳು ಎದೆಯ ಗೋಡೆ ಅಥವಾ ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯು ಸೆಳೆತ ಅಥವಾ ತೀವ್ರ ನೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
